حسين مير حيدر

280

معارف گياهى ( فارسى )

در خوردن تخمهاى آن موجب ايجاد نفخ و ورم در معده مىشود . از جوشاندهء تخمها به عنوان مايع شست‌وشو براى معالجهء بواسير و روماتيسم استفاده مىشود . [ استوارت ] . و از جوشاندهء آن براى معالجهء اسهال خونى و سوزاك نيز مىخورند [ ليو ] . در هندوچين از ريشه‌هاى آن به عنوان محرّك و جبران‌كنندهء كمى ويتامين C « 1 » مىخورند [ كروست و پتلو و فوكود ] . برگهاى له شدهء آن را به كمر مىمالند براى تسكين درد كمر و دردهاى بين دنده‌ها مفيد است [ پويلن ] . در شبه جزيرهء مالايا از برگهاى له شده يا سرشاخه‌هاى سبز و برگ له شدهء آن به صورت ضماد براى تسكين سردرد استفاده مىشود [ بركيل و هانيف ] . و همچنين براى تسكين درد روماتيسم از اين ضماد استفاده مىشود [ گيملت و بركيل ] . در اندونزى از برگهاى له شدهء آن به عنوان قرمزكننده در استعمال خارجى براى معالجهء ناراحتىهاى هرپس « 2 » و در استعمال داخلى براى نرم كردن سينه و كمك به هضم غذا مىخورند [ هين ] . 2 . گونه Cleome viscosa L . و مترادفهاى آن C . icosandra L . ، Polanisia icosandra ( L . ) W . Arn . و Polanisia viscosa DC . مىباشد . گياه‌شناسان هند نام اصلى اين‌گونه را Cleome icosandra L . و ساير نامها را مترادف ذكر مىكنند . اين گياه تقريبا در تمام مناطق حارّه شرق و جنوب شرقى آسيا انتشار دارد . گياهى است علفى ، يك ساله به بلندى كمتر از 1 متر ، ساقه آن شياردار و پوشيده از تارهاى غده‌اى است . برگها و ميوهء آن شبيه پن‌وار است . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در دانه‌ها يا تخمهاى خشك شدهء آن مادهء ويسكوزين « 3 » ، يك فلاوون « 4 » و روغن ثابت شامل پالميتيك اسيد ، ميريستيك اسيد و ويسكوزيك اسيد « 5 » يافت مىشود [ ولث اف اينديا ] . بررسى ديگرى نشان مىدهد كه دانه‌هاى گياه داراى مقدار قابل ملاحظه‌اى آلكالوئيد مىباشد [ جاكويس ] . برگ و تخم و ريشهء گياه

--> ( 1 ) . Antiscorbutic ( 2 ) . Herpes ( 3 ) . Viscosin ( 4 ) . Flavone ( 5 ) . Viscosic acid